VOV.VN - Giá đường thế giới tăng do tác động từ căng thẳng địa chính trị và chi phí năng lượng leo thang, trong khi thị trường trong nước lại tiếp tục giảm. Nguồn cung dồi dào từ sản xuất nội địa, nhập khẩu và nhập lậu khiến giá đường Việt Nam duy trì ở mức thấp, gây áp lực lớn lên ngành mía đường.

Theo Tổ chức Đường Quốc tế (ISO), giá đường thô và đường trắng trên thị trường kỳ hạn đều tăng, chủ yếu do tác động từ căng thẳng địa chính trị tại khu vực Vịnh Ba Tư. Giá dầu tăng mạnh kéo theo chi phí vận chuyển tăng, đồng thời làm gia tăng nhu cầu sử dụng mía cho sản xuất ethanol tại một số quốc gia như Brazil, qua đó làm giảm sản lượng đường thương mại.

Chỉ số ISA cho thấy giá đường thô trung bình tháng 3 đạt khoảng 15,00 cent/pound, mức cao nhất trong 5 tháng và tăng so với tháng trước. Giá đường trắng cũng tăng lên khoảng 432,69 USD/tấn.

Tại khu vực Đông Nam Á, xu hướng tăng giá cũng được ghi nhận. Ở Philippines, giá đường bán buôn tại Metro Manila tăng nhẹ so với đầu tháng. Tại Indonesia, giá đường bình quân cũng tăng từ 17.860 rupiah/kg lên 18.122 rupiah/kg.

Bất chấp tình hình chiến sự Iran có tiếp diễn hay không, việc tiêu thụ đường sản xuất từ mía tiếp tục gặp khó khăn và giá đường trong nước tiếp tục ở mức thấp nhất trong 3 năm gần đây.

Hiệp hội Mía đường Việt Nam cho biết, thị trường đường vẫn tiếp tục thừa cung, trong đó đường nhập lậu, đường không rõ nguồn gốc xuất xứ hoàn toàn chiếm lĩnh thị trường với sự tiếp tay của hành vi mua bán đường nhưng không xuất hóa đơn và chỉ thanh toán bằng tiền mặt, nhằm che dấu doanh thu để trốn thuế, khiến cho đường sản xuất từ mía chất lượng tốt, giá rẻ vẫn không thể tiêu thụ được.

                     

Tiêu thụ đường trong nước tiếp tục gặp khó khăn

Tính đến hết ngày 31/3/2026, các nhà máy trong cả nước đã ép khoảng 7,4 triệu tấn mía, sản xuất được khoảng 700.000 tấn đường trong niên vụ 2025 - 2026. Cùng với lượng tồn kho từ vụ trước, nguồn cung nội địa hiện ở mức khá dồi dào, trong khi nhiều nhà máy đã phải tạm dừng hoạt động do thiếu nguyên liệu.

Tại một số địa phương tình trạng buôn lậu và gian lận thương mại vẫn diễn biến phức tạp, như tại Tây Ninh, lực lượng chức năng đã phát hiện nhiều vụ vận chuyển đường không rõ nguồn gốc. Ở Đồng Tháp, cơ quan công an đã khởi tố vụ án sản xuất đường giả với quy mô lớn, trong đó đối tượng sang chiết, thay đổi bao bì để đưa hàng ra thị trường.

Ngoài đường nhập lậu, thị trường trong nước còn chịu sức ép từ đường nhập khẩu trong khu vực ASEAN và sự gia tăng của siro ngô hàm lượng fructose cao (HFCS).

Theo số liệu hải quan, riêng tháng 3/2026, Việt Nam nhập khẩu khoảng 19.444 tấn HFCS. Đáng chú ý, nhóm khách hàng chính là các doanh nghiệp sản xuất nước giải khát – vốn trước đây là thị trường tiêu thụ lớn của đường tinh luyện nội địa.

Ông Nguyễn Văn Lộc, Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam nhận định, trong tháng 4 và tháng 5/2026, thị trường đường trong nước nhiều khả năng vẫn tiếp tục trong tình trạng dư cung. Tiêu thụ chưa có dấu hiệu cải thiện rõ rệt, khiến giá đường tiếp tục duy trì ở mức thấp. Ngay cả khi giá thế giới biến động theo chiều hướng tăng, thị trường nội địa vẫn khó ghi nhận sự phục hồi tương ứng.

Nếu không có những biện pháp đồng bộ và quyết liệt, ngành mía đường Việt Nam có nguy cơ tiếp tục đối mặt với vòng xoáy dư cung – giá thấp – thu hẹp sản xuất, ảnh hưởng không chỉ tới doanh nghiệp mà còn tới sinh kế của hàng triệu nông dân trồng mía.

Vân Hồng/VOV.VN