(CLO) Những tác động đầu tiên của hiện tượng El Nino đã bắt đầu xuất hiện tại một số quốc gia gần xích đạo, đẩy giá nhiều mặt hàng nông sản tăng cao và làm dấy lên lo ngại về nguy cơ xảy ra một cú sốc nguồn cung lương thực toàn cầu.

Tại Thái Lan, một trong những nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới, giá gạo xuất khẩu tại Bangkok đã tăng lên 490 USD/tấn trong tuần kết thúc ngày 25/6, cao hơn 27,2% so với đầu năm. Theo giới phân tích, lượng mưa trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 thấp hơn khoảng 60% so với mức trung bình đã ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất lúa gạo.

Ông Tetsuji Sano, chiến lược gia trưởng khu vực châu Á tại Sumitomo Mitsui DS Asset Management, cho rằng nông dân Thái Lan thường canh tác hai đến ba vụ lúa mỗi năm, do đó, thời tiết cực đoan tác động đến sản lượng và giá cả nhanh hơn so với nhiều khu vực khác.

Ảnh minh họa: Theo SCMP.

Tại Ấn Độ, lượng mưa tháng 6 thấp hơn khoảng 40% so với trung bình nhiều năm và dự kiến lượng mưa tháng 7 cũng thấp hơn khoảng 6%, theo Cục Khí tượng Ấn Độ. Điều này khiến tiến độ gieo trồng chậm lại, đẩy giá gạo tấm đồ tăng 6,2% kể từ giữa tháng 6 và lên mức cao nhất trong 10 tháng.

Nguồn cung đường cũng chịu sức ép khi Ấn Độ - nhà sản xuất mía đường lớn thứ hai thế giới - gia hạn lệnh cấm xuất khẩu đường đến hết tháng 9 nhằm đảm bảo nguồn cung trong nước. Giá đường thô kỳ hạn tại New York đã tăng khoảng 16% so với mức thấp nhất đầu năm và lên mức cao nhất trong hai tháng.

Không chỉ gạo và đường, mà thị trường ca cao cũng ghi nhận dấu hiệu chịu tác động từ thời tiết bất lợi. Mưa lớn sau đó chuyển sang hạn hán tại Tây Phi làm gia tăng lo ngại về sản lượng vụ tới. Giá ca cao kỳ hạn tại London đã tăng lên mức cao nhất trong tám tháng.

Theo ông Tsutomu Kosuge, Giám đốc công ty nghiên cứu Marketedge (Nhật Bản), triển vọng sản lượng ca cao giảm có thể khiến thị trường tiếp tục thiếu hụt nguồn cung đến ít nhất cuối quý I/2027.

El Nino cũng được dự báo sẽ ảnh hưởng đến ngành thủy sản khi nhiệt độ nước biển tăng làm giảm sản lượng cá cơm tại khu vực Trung và Nam Mỹ, qua đó tác động đến nguồn nguyên liệu sản xuất thức ăn cho thủy sản nuôi.

Các chuyên gia cảnh báo nếu El Nino diễn biến mạnh, tác động có thể vượt ra ngoài lĩnh vực nông nghiệp. Goldman Sachs dự báo giá lương thực toàn cầu có thể tăng tích lũy 15,8% vào năm 2028 nếu hiện tượng này làm nhiệt độ toàn cầu tăng thêm khoảng 1,65 độ C. Trong khi đó, JPMorgan Chase ước tính El Nino kết hợp với giá năng lượng cao có thể làm lạm phát toàn cầu tăng thêm khoảng 0,3 điểm phần trăm vào năm 2027.

Giới phân tích cũng lo ngại El Nino có thể tạo ra một cú sốc nguồn cung lương thực mới tương tự giai đoạn sau xung đột Nga - Ukraine, thời điểm giá ngũ cốc và phân bón tăng mạnh trên toàn cầu.

Tác động được dự báo sẽ đặc biệt nghiêm trọng đối với các nền kinh tế mới nổi. Theo Ngân hàng Phát triển châu Phi, một đợt siêu El Nino có thể khiến các nền kinh tế châu Phi thiệt hại từ 10-20 tỷ USD GDP.

Trước những rủi ro này, nhiều quốc gia đã bắt đầu triển khai các biện pháp ứng phó. Indonesia tăng dự trữ lương thực và đầu tư vào hệ thống hồ chứa, giếng nước, trong khi Philippines khuyến khích nông dân chuyển sang các giống lúa chịu hạn. Indonesia và Malaysia cũng đang phát triển các giống cọ dầu có khả năng thích ứng tốt hơn với điều kiện khô hạn.

Theo bà Eriko Miyamori, chuyên gia của Viện Marubeni, mức độ thiệt hại cuối cùng sẽ phụ thuộc vào cường độ, thời gian kéo dài của El Nino cũng như hiệu quả của các biện pháp ứng phó của từng quốc gia.

PV

congluan.vn