Hình ảnh cánh đồng mía trổ hoa tím được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội, nhiều người thắc mắc mía có ra hoa hay không và hiện tượng này xảy ra trong điều kiện nào.

Những ngày qua, mạng xã hội chia sẻ nhiều hình ảnh về một cánh đồng mía trổ hoa thơ mộng. Trong hình là cánh đồng mía rộng, với hàng loạt cây mía cao lớn, đang độ tuổi "trường thành". Đặc biệt, trong hình, mỗi cây mía đều trổ hoa đồng loạt với màu tím rực rỡ.

Ngay sau đó, hình ảnh về cây mía trổ hoa nhận được lượng tương tác lớn, thu hút nhiều chú ý từ cộng đồng. Nhiều người bình luận bày tỏ thắc mắc về việc trong đời chưa bao giờ thấy cây mía trổ hoa và liệu việc này có thật hay không.

Cây mía sinh trưởng như thế nào?

Giải thích về hiện tượng này, tiến sĩ Nguyễn Thị Thúy Liễu, khoa Nông học, Trường đại học Nông lâm TP.HCM cho biết, cây mía có nguồn gốc ở châu Á và là cây trồng rất phổ biến ở vùng nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Mía dễ trồng, dễ thích nghi trên các loại đất khác nhau. Người Việt Nam đã biết trồng mía từ xa xưa và chế biến mía thành đường và các sản phẩm khác như đường phổi, đường phèn có hương vị độc đáo với kỹ thuật chế biến tinh xảo.

Theo chuyên gia, cây mía có nguồn gốc từ châu Á, được trồng nhiều ở Việt Nam

ẢNH: DUY TÂN

Về công dụng, ở Việt Nam có thể chia mía thành 2 nhóm chính. Nhóm mía ăn tươi và giải khát gồm: mía Thanh Diệu, mía voi, mía đỏ, mía tím, mía mưng, mía hoàng kim... Đặc điểm của các giống mía này là thân to, mềm, ngọt, nhiều nước, ít xơ. Cây mía có thân màu xanh, vàng, đỏ sẫm, tím... Cây mía không trổ cờ hoặc rất ít trổ cờ.

Kế đến là nhóm mía công nghiệp. Các giống mía này có đặc điểm thân to, nhiều xơ, độ đường rất cao, trổ cờ ít hoặc không trổ cờ. Các giống mía thuộc nhóm này được lai tạo ở Việt Nam và nhập từ Thái Lan, Trung Quốc, Đài Loan, Pháp…

Ngoài ăn tươi, làm nước giải khát, chế biến đường thì phụ phẩm cây mía có thể làm phân bón, làm giấy, làm ván ép, nuôi cấy vi sinh, hương liệu, sản xuất điện… Ngoài ra, một số nước còn dùng cây mía để sản xuất bioethanol, là nhiên liệu sinh học.

Theo tiến sĩ Liễu, cây mía có thời gian sinh trưởng khá dài, khoảng 1 năm hoặc hơn. Từ khi trồng đến khi ra hoa, mía trải qua 5 giai đoạn sinh trưởng gồm: giai đoạn nảy nầm, giai đoạn cây con, giai đoạn đẻ nhánh, giai đoạn vươn lóng (vươn cao) và giai đoạn mía chính. Mía này gọi là mía tơ.

Hình ảnh cánh đồng mía trổ hoa thu hút chú ý của người dùng mạng xã hội

CHỤP MÀN HÌNH

Khi chín, mía được thu hoạch bằng cách chặt cây. Từ gốc mía, những chồi mía non mọc lên gọi là mía tái sinh. Sau đó mía tiếp tục đẻ nhánh, vươn lóng và chín. Mía này gọi là mía gốc. Cứ tiếp tục tái sinh qua nhiều năm đến khi mía sinh trưởng kém, giảm năng suất thì phá gốc trồng lại. Như vậy, mía chỉ trồng một lần nhưng sẽ thu hoạch được rất nhiều lần.

Cây mía có ra hoa không?

Câu trả lời là có. Mía nở hoa khi gặp điều kiện thời tiết thích hợp và cây mía có lóng. Thường khi mía có từ 7 – 9 lóng, kết hợp nhiệt độ thấp từ 18 – 20oC sẽ kích thích sự phân hóa mầm hoa. Do vậy, ở các tỉnh phía nam ít thấy mía trổ cờ (trổ bông) hơn các tỉnh phía bắc.

Hoa mía được hình thành trên cùng của đỉnh sinh trưởng và được bao bọc bởi chiếc lá cuối cùng của bộ lá. Khi nở, hoa thoát ra khỏi lá bao và xòe ra như một bông cờ nên hay gọi là mía trổ cờ.

Cờ mía gồm một trục chính và các nhánh cấp 1, cấp 2… Trên mỗi nhánh mang nhiều hoa mía. Ở mỗi vị trí mang hoa luôn có 2 hoa. Hoa được cấu tạo gồm hai mảnh vỏ trấu có cấu tạo hai lớp trong và ngoài. Vỏ trấu có màu trắng, vàng nhạt, nâu nhạt hoặc tím nhạt tùy theo loài, giống. Ở mỗi cuống hoa đều có lông tơ mịn, dài nên khi mía trổ cờ, nhìn từ xa thường thấy có màu trắng bạc, trắng ngà.

Mía có hoa lưỡng tính nhưng thuộc nhóm giao phấn. Sau khi nở hoa, hoa được thụ phấn để tạo thành hạt. Khi hạt khô sẽ theo gió phát tán khắp nơi, gặp điều kiện thuận lợi sẽ nảy mầm thành cây mới.

Mía nở hoa khi gặp điều kiện thời tiết thích hợp và cây mía có lóng. Thường khi mía có từ 7 – 9 lóng, kết hợp nhiệt độ thấp từ 18 – 20 độ C sẽ kích thích sự phân hóa mầm hoa

CHỤP MÀN HÌNH

Cũng theo chuyên gia nông học, trong quá trình chọn tạo giống mía cho ngành công nghiệp chế biến đường, nhà chọn tạo giống sẽ chọn tạo các giống mía không trổ cờ hoặc ít trổ cờ nên trong thực tế sẽ ít thấy mía trổ cờ. Ngoài ra, để mía không trổ cờ thì một số vùng trồng mía sẽ chọn thời vụ trồng để tránh gặp điều kiện thuận lợi cho sự phân hóa mầm hoa.

Khi mía trổ cờ sẽ giảm năng suất (ruột bị xốp) đồng thời mía cũng giảm chất lượng làm ảnh hưởng đến sản lượng đường của vùng nguyên liệu. Vì vậy, mía ít trổ cờ hoặc không trổ cờ là tiêu chuẩn của một giống mía tốt cho ngành công nghiệp mía đường.

Đối với người trồng mía, biện pháp nhân giống hiện nay là nhân giống mía vô tính bằng hom (một đoạn trong thân cây), có thể nhân giống bằng hom ngọn và hom thân.

Trong thực tế, nông dân không dùng hạt mía để nhân giống vì mía là cây giao phấn, khi dùng hạt mía thì đời F1 sẽ bị phân ly làm mất đặc tính của giống của ban đầu. Ngoài ra, mía nhân giống từ hom, cây con khỏe, khả năng sinh trưởng nhanh, nông dân có thể chăm sóc dễ dàng.

thanhnien.vn

Phạm Hữu