Đang nạp trang. Vui lòng đợi giây lát!
[13-03-2024] - LẤY Ý KIẾN GÓP Ý CHO DỰ THẢO TCCS/VMĐ VỀ KHẢO NGHIỆM GIÁ TRỊ CANH TÁC VÀ GIÁ TRỊ SỬ DỤNG CỦA GIỐNG MÍA | [27-03-2023] - TB TUYỂN CHUYÊN GIA VÀ PHIÊN DỊCH VIÊN LÀM VIECJ TẠI CUBA | [24-03-2023] - ĐĂNG KÝ ỨNG VIÊN XÉT BỔ NHIỆM CHỨC DANH GIÁO SƯ, PHÓ GIÁO SƯ NĂM 2023 | [24-03-2023] - Ban Thông tin và Đào tạo - VAAS | [30-08-2022] - Thông báo về việc cung cấp tài liệu tham khảo môn thi Kiến thức chung - Kỳ thi tuyển dụng viên chức làm việc tại Cơ quan Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam và một số đơn vị trực thuộc năm 2022 | [10-08-2022] - Thông báo tuyển dụng viên chức làm việc tại Cơ quan Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam và một số đơn vị trực thuộc năm 2022 | [18-04-2022] - Thông báo về việc tuyển dụng viên chức năm 2022 | [04-07-2014] - Viện Nghiên cứu Mía đường chính thức ra mắt Ngân hàng kiến thức trồng mía |
Xem TIN TỨC
Ngành mía đường cần gia cố sức cạnh tranh của chuỗi liên kết sản xuất
Wednesday - 29-04-2026 | 08:00:56 AM

Ngành mía đường Việt Nam đang đối mặt với thách thức khi giá đường liên tục lao dốc, làm suy yếu chuỗi liên kết sản xuất. Nông dân trồng mía thu nhập thấp, doanh nghiệp chịu gánh nặng tài chính, còn thị trường thiếu cơ chế bảo vệ hiệu quả... 

Ngành mía đường cần gia cố sức cạnh tranh của chuỗi liên kết sản xuất

Nông dân trồng mía ở Đắk Lắk đang phải đối mặt với nhiều khó khăn khi chi phí sản xuất ngày càng tăng cao.

Trao đổi với Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy về thực trạng ngành mía đường hiện nay, ông Nguyễn Văn Lộc - Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam, bày tỏ lo ngại: "Nếu không có giải pháp kịp thời, nguy cơ đứt gãy toàn ngành là hiện hữu".
Hiện nông dân trồng mía ở nước ta kêu giá mua mía thấp. Ông nghĩ sao về điều này?
Ngành mía đường Việt Nam đã từng xây dựng được chuỗi liên kết sản xuất - tiêu thụ tương đối vững chắc, bảo đảm đầu ra cho cây mía và sinh kế của khoảng 220.000 hộ nông dân, trong đó có nhiều hộ ở vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.
Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh, từ niên vụ 2023/24 đến nay, năng suất đường của Việt Nam đã vươn lên dẫn đầu khu vực Đông Nam Á khi so sánh với các quốc gia sản xuất mía đường chủ lực như Thái Lan, Indonesia hay Philippines.
Tuy nhiên, từ năm 2025 đến nay, chuỗi liên kết này đối mặt với nhiều thách thức. Hiện giá đường đã giảm hơn 3.000 đồng/kg, chỉ còn bằng 84% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, giá mua mía tại Việt Nam vẫn dao động 1,2-1,5 triệu đồng/tấn, cao hơn khoảng 1,5 lần so với Thái Lan.

Ông Nguyễn Văn Lộc - Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam. Ảnh: Chu Khôi.

Ông Nguyễn Văn Lộc - Chủ tịch Hiệp hội Mía đường Việt Nam. Ảnh: Chu Khôi.
Vụ sản xuất 2025/26, ngành mía đường đối diện với khó khăn chưa từng có khi lượng đường tồn kho từ niên vụ trước vẫn lớn, gần như không có triển vọng tiêu thụ.

Hiện nay, doanh nghiệp mía đường rơi vào tình thế “ngoài sáng, trong tối”: bề ngoài vẫn duy trì hình ảnh ổn định do áp lực niêm yết trên thị trường chứng khoán, nhưng thực chất đang chịu gánh nặng tài chính lớn. Nhiều doanh nghiệp dù thua lỗ vẫn phải công bố báo cáo tài chính tích cực để tránh bị bán tháo cổ phiếu, rút vốn hoặc siết tín dụng từ ngân hàng.

Với đặc thù phụ thuộc vốn vay lớn và chu kỳ thu hồi kéo dài, áp lực tài chính ngày càng gia tăng, đặt ra nguy cơ đứt gãy chuỗi liên kết mía đường nếu không có giải pháp kịp thời.

Do không tiêu thụ được sản phẩm, các nhà máy buộc phải hạ giá thu mua mía xuống quanh mức 1 triệu đồng/tấn. Nông dân kêu giá mía thấp, là họ so sánh với giá mua mía những năm trước, thực tế giá mua mía tại Việt Nam hiện nay vẫn cao hơn so với nhiều nước trong khu vực.
Nông dân đang kêu không “sống nổi” với nghề trồng mía, thu nhập quá thấp. Ông nhận định như thế nào về vấn đề này?
Với năng suất bình quân hiện nay, mỗi hecta mía mang lại doanh thu khoảng 68-69 triệu đồng, nhưng sau khi trừ chi phí, lợi nhuận thực tế của người trồng chỉ còn khoảng 25-40 triệu đồng/ha. Đây là mức thu nhập rất thấp nếu so với nhiều loại cây trồng khác như cà phê, hồ tiêu, cây ăn quả hay lúa.
Nông dân trồng mía tại Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều khó khăn khi chi phí sản xuất ngày càng tăng cao. Giá vật tư nông nghiệp như phân bón, giống mía và nhân công đều cao hơn so với nhiều nước trong khu vực, khiến giá thành sản xuất bị đội lên đáng kể. Do những bất cập trong khâu lưu thông, vận chuyển khiến giá vật tư đến tay nông dân tiếp tục bị đẩy lên.
Tại Thái Lan, người trồng mía được hưởng nhiều chính sách hỗ trợ từ Chính phủ, cả trực tiếp lẫn gián tiếp, như trợ giá vật tư đầu vào, trợ giá mua mía, giúp đảm bảo lợi nhuận ổn định. Trái lại, nông dân Việt Nam gần như hoàn toàn phụ thuộc vào giá bán mía trên thị trường, ít nhận được hỗ trợ đáng kể từ Nhà nước, kể cả khi gặp thiên tai hay biến động bất lợi.
Thưa ông, giá đường Việt Nam thấp hơn giá đường các nước trong khu vực, nhưng đường nhập lậu vẫn tràn vào, đây có phải là nghịch lý?
Giá đường trong nước ta hiện thấp hơn so với giá bán đường ở các nước trong khu vực Đông Nam Á. Đường từ nơi có giá bán cao “chảy sang” nơi có giá bán thấp dường như là nghịch lý, nhưng vấn đề này đang xảy ra.
Nguyên nhân là do đường nhập lậu trốn thuế, trong khi đường sản xuất ở nước ta lưu thông trên thị trường phải chịu thuế. Hoạt động kinh doanh đường nhập lậu chủ yếu bằng tiền mặt, không hóa đơn, nhằm né tránh nghĩa vụ thuế, nhất là trong bối cảnh quy định mới sẽ xóa bỏ thuế khoán đối với hộ kinh doanh từ năm 2026.

Ông Nguyễn Văn Lộc:

Ông Nguyễn Văn Lộc: "Đường nhập lậu vào Việt Nam được xác định chủ yếu là đường có nguồn gốc từ Thái Lan".
Đường nhập lậu vào Việt Nam được xác định chủ yếu là đường có nguồn gốc từ Thái Lan, đi qua Campuchia và Lào trước khi thẩm lậu vào thị trường nội địa. Chính phủ Thái Lan có chính sách trợ giá đối với đường xuất khẩu, khiến đường xuất khẩu giá thấp hơn đường bán trong nước Thái Lan.
Tại khu vực biên giới Việt Nam - Lào, đường lậu thường tập kết tại Dansavanh, cách cửa khẩu Lao Bảo (Quảng Trị) chỉ khoảng 3 km; quy mô bến bãi đã tăng gấp ba lần trong vòng hai năm. Trong khi đó, tuyến biên giới Việt Nam - Campuchia, đặc biệt tại Tây Ninh, An Giang và Đồng Tháp, với địa hình nhiều đường mòn, kênh rạch chằng chịt, tạo điều kiện thuận lợi cho các đối tượng vận chuyển trái phép đường cùng nhiều mặt hàng khác vào nội địa.
Đáng chú ý, trong khi lượng đường nhập lậu gia tăng mạnh trong những năm gần đây, thì công tác kiểm tra, bắt giữ lại có xu hướng giảm. Năm 2025, lực lượng chức năng chỉ thu giữ khoảng 270 tấn đường nhập lậu, giảm mạnh so với 866,7 tấn của năm 2024. Điều này cho thấy hiệu quả kiểm soát thị trường còn nhiều hạn chế, dù Chính phủ đã liên tiếp ban hành các công điện và chỉ thị nhằm tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại.
Đáng lo ngại hơn, một số lô đường nhập lậu sau khi bị tịch thu lại được đưa ra đấu giá và quay trở lại thị trường mà không đảm bảo quy định về nhãn mác, truy xuất nguồn gốc. Những hóa đơn đơn giản ghi “đường kính trắng sản xuất tại Thái Lan” bị lợi dụng như “giấy thông hành”, giúp hợp thức hóa nhiều loại đường không đủ điều kiện pháp lý.
Hiệp hội Mía đường Việt Nam có những kiến nghị cụ thể như thế nào để kiểm soát nhập lậu và đảm bảo môi trường cạnh tranh công bằng cho ngành?
Hiện nay, nhiều quốc gia trong khu vực áp dụng các biện pháp bảo vệ thị trường đường rất chặt chẽ.
Tại Philippines, đường nhập khẩu phải lưu kho và chỉ được tiêu thụ khi đường sản xuất trong nước đã được giải phóng hết; đồng thời áp thuế tiêu thụ đặc biệt đối với đồ uống có đường, đặc biệt là siro ngô (HFCS). Khi giá đường giảm vào cuối năm 2025, Chính phủ Philippines đã chủ động tạm dừng nhập khẩu đến hết vụ ép mía.
Tại Indonesia, hoạt động nhập khẩu đường được kiểm soát bằng hệ thống cấp phép, đồng thời áp dụng thuế tự vệ đối với HFCS để bảo vệ sản xuất trong nước.
Trái lại, thị trường đường Việt Nam bị đánh giá là thiếu các cơ chế bảo vệ hiệu quả.
Trước thực trạng này, Hiệp hội Mía đường Việt Nam kiến nghị cần thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ về chống buôn lậu, đồng thời áp dụng các biện pháp phù hợp với thông lệ quốc tế để kiểm soát đường nhập khẩu, đặc biệt là dòng đường phá giá và HFCS.
Việc xử lý các “vùng cấm” trong quản lý thị trường được xem là cần thiết nhằm khôi phục môi trường kinh doanh minh bạch, đảm bảo cạnh tranh công bằng và duy trì sự ổn định của ngành mía đường.

Nguồn: Chu Khôi/VnEconomy


TIN CÙNG CHUYÊN MỤC
BÌNH LUẬN

Video
TIN MỚI NHẤT
bình luận mới
Đoàn Quang Phong
Gửi TS Đỗ Ngọc Diệp Đọc bài viết của TS tôi rất tâm dắc.Vấn đề cơ gới hoá thu hoạch là khâu cấp thiết giá thành thu hoạch cụ thể giảm chi phí 70000/tấn, tận thu hầu hết nguyên liệu gốc, phần loại bỏ được trả lại cho đất. nói chung máy thu hoạch phải đạt những tính năng như TS đã nêu.Tôi xin giới thiệu với ông mô hình tôi đã mày mò(www.youtube.com/watch?v=N_YppX5wEq4),cần sự cộng tác để hoàn thành. Những bất cập trên mô hình chẳng qua chỉ thiếu vốn đầu tư mà thôi. Tôi mong rằng Viện nghiên cứu qua ông quan tâm. Tôi chỉ là nông dân trồng mía rất nhọc nhằn trong khâu thu hoạch nên quyết tâm suy nghĩ thế thôi. Rất mong được cơ quan, cá nhân có tâm huyết và khả năng tiếp nhân để sản xuất máy công cụ này. Rất mong được trao đổi
Nguyễn Thế Hữu
Chân thành cảm ơn Chú Diệp! Bài viết của Chú rất hữu ích và mang nhiều ý nghĩa thực tế trong ngành trồng mía hiện nay. Chúng cháu kính chúc Chú luôn dồi dào sức khỏe để còn dẫn lối nhiều hơn nữa cho ngành mía đường Việt Nam.
Nguyễn Thế Hữu
Dear quý Anh/Chị đồng nghiệp! Hiện nay tôi đã được 1 người thân giúp đỡ và lấy được những tài liệu dạng fulltext từ tạp chí chuyên xuất bản những nghiên cứu về cây mía "Sugar Tech", Anh/Chị nào cần file fulltext để tham khảo thêm thì liên hệ với tôi qua email: nthuu@hotmail.com hoặc số phone: 0983.832.776 Lưu ý: Anh/chị chỉ cần gửi tên đầy đủ của nghiên cứu qua email. Trân trọng!
Bùi Anh Văn
Gửi anh Đông anh có thể tải về và tham khảo tại đây: http://www.mediafire.com/?b9jl3g7272zh17e http://www.mediafire.com/view/?fr8e2frdhj60l2f
Phan Văn Toàn
Kính gửi Quý Viện Để muốn có các tài liệu nghiên cứu trên phải mua trên mạng với giá 20 - 40 USD, vì vậy Quý Viện có quỹ nào để mua và cung cấp cho đọc giả tham khảo kịp thời các tiến bộ kỹ thuật. Trân trọng cảm ơn! Sugar Tech June 2012 , Volume 14 , Issue 2 , pp 126-133 Wider Row Spacing in Sugarcane: A Socio-economic Performance Analysis T. Rajula Shanthy , GR Muthusamy Purchase on Springer.com $39.95 / €34.95 / £29.95 * * Final gross prices may vary according to local VAT.
lịch việt
Liên kết website
  • Cổng TTĐT Chính phủ
  • Cổng TTĐT Bình Dương
  • Bộ Nông nghiệp & PTNT
  • Bộ Khoa học & Công nghệ
  • Viện KHNN Việt Nam (VAAS)
  • Hiệp hội Mía Đường VN (VSSA)
  • Viện KHKT NN Miền Nam
  • Trung tâm Khuyến nông QG
  • Hiệp Hội Mía Đường Quốc Tế
  • Viện NC Mía Đường Ấn Độ
  • Viện NC Mía Đường Nam Phi
    • quảng cáo tài trợ
    Thống kê
    39748
    Tổng số khách đã viếng thăm